Select Page

نظام سیاسی و اجتماعی اسلام و ایران

میز تمدن اسلامی

مسأله منتخب میز:
فقدان بینش تمدنی معطوف به تمدن نوین اسلامی

R

شناسنامه اجمالی مساله

R

شناسنامه تفصیلی مساله

R

سیاست ها

R

بسته اقدامات

کرسی ترویجی «چالش های سیاستگذاری خانواده و زنان و گام دوم» برگزار شد

کرسی ترویجی «چالش های سیاستگذاری خانواده و زنان و گام دوم» از سلسله نشست ها و کرسی های همایش ملی «بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی» به همت دبیرخانه شورای راهبری قطب های فکری و فرهنگی در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین حسین سوزنچی «عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)» در کرسی ترویجی «چالش های سیاستگذاری خانواده و زنان و گام دوم» از سلسله نشست ها و کرسی های همایش ملی «بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی» که با موضوع محور دوم این همایش با عنوان «چیستی، چرایی و چگونگی تحقق بیانیه گام دوم انقلاب» به همت قطب های فکری و فرهنگی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد، اظهار داشت: در عرصه چالش های سیاستگذاری پیش رو در دو سطح می توان بحث کرد: یکی این که به صورت مستقیم سراغ یک دسته از مسائلی برویم که به عنوان مثال، مسأله طلاق را حل کنیم و سیاستگذاری مان ناظر به این مسأله باشد.

وی گفت: سطح دیگر، سطح نظری تر و مبنایی تر است؛ در فهم ماهیت خانواده و مکانیسم قوانین حاکم بر خانواده دچار یک اشکالات بنیادین هستیم.

استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) تصریح کرد: با این جمله به شدت مخالف هستم که «خانواده کوچکترین واحد خانواده است»؛ کسانی که این جمله را به کار می برند، در واقع خانواده را یکی از واحدهای اجتماعی نگاه می کنند؛ شهید مطهری در مقدمه کتاب «نظام حقوق زن در اسلام» می گوید در فضای غربی مهم ترین مسأله زنان، آزادی زن و مسأله تساوی حقوق او با مرد است و ما می گوییم که از این مسأله مهم تر هم وجود دارد و این که نظام خانواده شبیه سایر نظامات اجتماعی است یا با آنها متفاوت است.

وی با بیان این که قصد واحد شرط امت است، افزود: امت، گروهی هستند که قصد واحدی اینها را جمع کرده است، به این خاطر ممکن است که فردی در این زمان نباشد اما برای امت باشد و در ۵۰۰ سال قبل بوده است و وحدت زمانی و مکانی شرط امت نیست، بلکه قصد واحد شرط امت است؛ هر مسلمانی که دلش برای اسلام بتپد، حتی اگر در آمریکا هم باشد، جزئی از امت اسلامی است.

حجت الاسلام والمسلمین سوزنچی وحدت زمان و مکانی را شرط جامعه عنوان کرد و اظهار داشت: در جامعه وحدت زمانی و مکانی شرط است؛ خانواده به جهت این که می خواهند سود بیشتری ببرند و منفعت خود را تأمین کنند که در این نگاه، کوچکترین واحد جامعه است اما اگر در نگاه امت بررسی کردیم، صورت مسأله عوض می شود.

وی گفت: آیا مسائل خانواده را ذیل عبادات دسته بندی کنیم یا معاملات؟ سنت ما در معاملات گذاشته و ذیل جامعه برده است اما صاحب جواهر آن را عبادت می داند.

این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: خانواده غیر از جامعه است؛ هر چند جامعه از خانواده تشکیل شده اما جامعه از افراد تشکیل شده است؛ وقتی که فرد گفته می شود، قوانینش روانشناسی می شود و نمی توان قوانین آن را جامعه شناسی دانست و علم مستقل را طلب می کند.

وی افزود: جامعه ابتدا باید به حد عدالت برسد، اما از این مهم تر آن است که به حد خانواده برسد و از این مهم تر، به حد عبودیت برسد؛ یعنی این که قرآن می فرماید «انما المؤمنون اخوه» برادری مفهومی است که در خانواده شکل می گیرد و به جامعه تسری پیدا می کند، یعنی جامعه باید روابطی از جنس خانواده داشته باشد، نه این که مبنای جامعه کلا بر عدالت باشد.

حجت الاسلام والمسلمین سوزنچی اظهار داشت: قوانین ناظر بر خانواده در یک نگاه کلی دو دسته است: دغدغه، یک دسته تحقق عشق و مودت و رحمت می باشد و یک دسته دیگر، عدالت است؛ دغدغه قوانینی از جمله قانون مهریه، نفقه، اذن پدر و قوامیت مرد، ایجاد مودت و رحمت است. یعنی این که شهید مطهری می گوید اگر راست می گویی که این خانم را دوست داری، ابتدا یک هدیه جانانه(مهریه) به او بده؛ قانون گذاشته اند که دوستی تقویت شود؛ این قانون ها، قانون هایی از جنس مودت و رحمت است، نه از جنس عدالت؛ طلاق به عنوان حلال مبغوض، قانونی برای زمانی است که عشق حاصل نمی شود و قوانینی مثل ازدواج موقت و تعدد زوجات، قوانین حل بحران است.

وی گفت: این دو دسته نباید با هم یکی شود؛ مشکل رخ داده در غرب و کشور ما این است که آن مسأله مودت و رحمت کنار رفته و مسأله خانواده به عنوان یک سازمان در قالب قرارداد اجتماعی نظاره می شود که در این صورت محور اصلی، عدالت می شود و وقتی که عدالت شد، به قول شهید مطهری مسأله این است که آزادی زن تساوی حقوق او با مرد می شود چرا که مردها آزاد هستند و زن ها هم باید آزاد باشند؛ این مدل تفکر در حمایت از زنان که متأسفانه در مسؤولین ما است، بیش از آن که به حمایت از زنان منجر شود، به لطمه زدن به زنان و کلیت خانواده منجر خواهد شد.

استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) تصریح کرد: احیای مسأله حقوق زن، راهی جز مسیر خانواده ندارد؛ اگر مسیر خانواده را نابود کنیم، مشاهده می کنیم که اشتباه کرده ایم و حقوق زن هم نابود می شود؛ اگر خانواده احیا شد، می توانیم دم از امت اسلامی بزنیم که هدف تمدن اسلامی و حکومت ما است.

سپس، فریبا علاسوند «عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده» اظهار داشت: عدم اجماع بر چیستی خانواده منشأ سیاستگذاری های متفاوت است و این سیاستگذاری ها مختص ایران نیست.

وی گفت: در سطح ایالات متحده آمریکا وقتی که دموکرات ها حاکم می شوند، دقیقاً برنامه های خود را دنبال می کنند که خانواده مدار با مفهوم ایدئولوژیکی اش نیست اما وقتی که جمهوری خواهان ها حاکم می شوند، برنامه کاملا متفاوت نسبتا مسیحی را دنبال می کنند؛ سیاستگذاری های متفاوت، خانواده ها را دچار انقباض و انبساط می کند، مگر کشورهایی مثل اسکاندیناوی که یکدستی است.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده با اشاره به سؤالی مبنی بر این که چگونگی توسعه و انسجام خانواده به چه چیزهایی بستگی دارد، تصریح کرد: شاید در دهه بعد به شدت با عقلانیت بخشی به گونه های جدید هم زیستی ها مواجه باشیم.

وی افزود: برای مواجهه با این چند عقلانیتی درباره خانواده که در مقابل عقلانیت ایدئولوژیک ما حداقل در فضای رسانه ای و بازنمایی که فضای واقعی نسل بعد زندگی ما خواهد بود، قدرتمند هستند.

علاسوند اظهار داشت: مسأله بعد درباره چالش های سیاستگذاری، ناپایداری برنامه های دولت ها درباره خانواده است؛ ضلع متدین معرفت ساز، از این فضای سیاستگذاری دور است، یعنی کسی نمی آید دیدگاه های ما را بپرسد و عمل کند.

وی گفت: وقتی که مسائل خانواده حل نمی شود، هم عمق و هم تکثر پیدا می کند و نهادهای فرم زده ما، برای حل مشکل خانواده، دوباره نهاد درست می کنند؛ فکر می کنیم که تأسیس نهادها مشکلات خانواده را حل می کند، درحالی که اینگونه نیست؛ این مسأله، سبب پایداری برنامه ها، قوانین، سیاست ها در امر خانواده می شود.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده تصریح کرد: چالش بعدی این است که هدفگذاری و سیاستگذاری برای خانواده نداریم؛ غربی ها مشکلاتشان از نظر نظریه سازی از ما کمتر است؛ وقتی که گفته می شود زنان و مردان با هم برابرند، اصلا برابری چالش ندارد و برابری به حدی بداهت دارد و راحت است، گفته می شود که برابر هستند.

وی افزود: در حوزه مطالعات اسلامی بحث عدالت به شدت فقیر است و در غرب با الگوی خودشان به شدت در پیش است، الگوهایی که نمی توانیم در داخل اجرا کنیم؛ بدین جهت است که پشت حرف افلاطون را گرفته اند؛ افلاطون زمانی که گفت عدالت یعنی فهم نابرابری ها در کنار فهم برابری ها، نظریه پردازان غربی دنبالش را گرفتند و هدف گذاری کردند.

علاسوند اظهار داشت: دیگر نقطه آسیب در این راستا، به دلیل آن که مسائل زنان و به خصوص خانواده تعلق به یک ساحت ندارد، برای همین سیاست گذاری در بحث خانواده کمی مشکل شده است.

وی گفت: در حوزه فرهنگ تمام مفاهیمی که در خانواده هستند، وقتی که بیرون می آیند، به آن توجه نمی کنیم؛ عشق در درون خانواده هم قداست دارد و هم منشأ اثر است و هم دین از آن طرفداری می کند ولی عشق منهای خانواده خیلی بحران زا می شود.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده تصریح کرد: مسأله رابطه جنسی در درون خانواده مسأله خیلی مهمی است که راجع به آن آموزه های بسیاری وجود دارد و خارج از خانواده اصلی قصه بحران است و با این مواجه هستیم.

وی افزود: در بحث خانواده چند کار ضروری است و مفاهیم اصلی مربوط به خانواده را در همه اسناد بایستی بگنجانیم؛ یکی از نقاط پیشرفت غربی ها این است که آموزه ای به نام برابری زنان و مردان درست کرده است که هیچ کجا نمی بینید که کمترین بحثی ربطی به مسأله زنان داشته باشد و بحث برابری در آن نباشد.

علاسوند اظهار داشت: یکی از مسائلی که در کشورمان انجام نمی دهیم، اثر بخشی سیاست ها است؛ همان موقع که برنامه ای چیده می شود، باید بگوییم که آیا اثراتش فقط مسأله بچه و تولید نسل یا فرهنگی و یا روانی است؟ که این اثر سنجی ها نمی شود. همچنین ادراک سنجی صورت نمی گیرد.

وی گفت: بعد از انقلاب اسلامی کارهای زیادی در حوزه فقرزدایی و زنان شد، اما هیچ کسی نیامد بر روی ادراک مردم از تمام این اتفاقات کار کند؛ بنابراین با این که فقر زدایی زیادی صورت گرفت اما مردم بیشتر احساس فقر می کند چرا که کاری به ادراکشان نداشتیم که ادراک را با این سطح و پیشرفت هماهنگ کنیم، در حالی که بحث ادراک سنجی الگو دارد. عنصر پیشرفت جامعه های مدرن ناشی از ادراک سنجی است.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده تصریح کرد: در خصوص زنان ادراک سنجی نمی کنیم و برایمان اهمیتی ندارد که چه فکری می کنند.

وی افزود: در دنیای متحول با آن مقدار تغییر و تحول، باز می بینیم که خانواده رسمی، سنتی و پربچه و منسجم وجود دارد و تنفس می کند؛ این تنفس به مدد قوانین اجتماعی نیست بلکه به مدد ارزش های ذاتی خودش است.

علاسوند با بیان این که مسأله اهمیت عضویت و بقا در خانواده هیچ کجا سیاستگذاری نمی شود، خاطرنشان کرد: ما همیشه قانون می نویسیم اما این که چگونه به یک اقدام تبدیل کنیم تا این اقدام ما را به آن هدف برساند، نداریم

بيشتر

معرفی قطب

مصوبات قطب

خانه | بازگشت |
Guest (PortalGuest)


مجری سایت : شرکت سیگما